Het darmkanaal begrijpen

  • Wanneer u zorg draagt voor iemand met fecale incontinentie, kan het nuttig zijn om over enige basiskennis te beschikken met betrekking tot de werking van het spijsverteringsstelsel. Kennis die u bij uw gesprekken met gezondheidszorgprofessionals goed van pas kan komen.
    Het spijsverteringsstelsel bestaat uit de maag, de dunne darm en de dikke darm; gezamenlijk worden de ingewanden het darmkanaal genoemd. Voedsel heeft doorgaans tussen 24 en 72 uur nodig om langs het spijsverteringsstelsel te passeren.
    Voedsel wordt opgenomen via de mond, de maag en de dunne darm, waar het geabsorbeerd wordt in de bloedstroom. Het overtollige water wordt door de dikke darm in het lichaam opgenomen en het afval, feces genoemd, blijft achter en wordt afgedreven via de anus, wanneer u naar het toilet gaat.

    Hoe werkt een normaal darmkanaal?

    Voedsel gaat van de maag naar de dunne arm, alvorens door het spijsverteringsstelsel naar de dikke darm geleid te worden. De dunne darm absorbeert voedingsstoffen en een groot deel van de vloeistof van de voedingswaren. De dikke darm loopt van de dunne darm naar het rectum en de anus en heeft als taak om afval op te slaan, te verwerken en af te voeren – alsook alle eventueel nog resterende voedingsstoffen en water te absorberen. Bij dit proces spelen de miljoenen bacteriën in het darmkanaal een sleutelrol – zowel de ‘goede’ als de ‘slechte’. Ook het rectum kan afval opslaan, maar is meestal leeg. Het overige afval wordt afgevoerd langs de anus.
    Eenmaal het darmkanaal zijn werk heeft gedaan en de voedingsstoffen uit de voedingsmiddelen heeft opgenomen, wordt het afval verder geleid naar het rectum dat zich uitstrekt en daarbij een signaal naar de hersenen stuurt om te zeggen dat het darmkanaal vol is en geleegd dient te worden. Wanneer ze goed gespannen staan, zorgen de bekkenbodem en de anale sluitspieren ervoor dat de anus gesloten blijft tot het tijd is om naar het toilet te gaan.
    Wanneer we naar het toilet moeten, vertellen de hersenen de anale sluitspieren via de zenuwen om zich te ontspannen. Wanneer dat gebeurt, opent de anus en wordt het rectum geledigd.

  • Gezond darmkanaal

      Er zijn een aantal zaken die de persoon waarvoor u zorgt, kan doen om te proberen het eigen darmkanaal gezond te houden, zoals:
    • gezond en evenwichtig eten
    • regelmatig aan lichaamsbeweging doen
    • er over het algemeen een gezonde levensstijl op nahouden

    Wat moet u eten?

      Een evenwichtig dieet is de beste manier waarop de persoon waarvoor u zorg draagt, darmproblemen kan vermijden en u hem of haar kunt helpen om zijn of haar spijsverteringsstelsel gezond te houden. Zo doet hij of zij er goed aan om
    • ’s ochtends voor volkoren ontbijtgranen of havermoutpap te opteren, met toevoeging van een handvol noten en zaden of, indien mogelijk, een beetje fruit
    • kleine regelmatige maaltijden te eten.
    • wit brood door volkoren of grof volkoren brood te vervangen.
    • er een evenwichtig dieet op na te houden, met een waaier aan verschillende voedingsmiddelen. Daarbij dient hij of zij te kiezen voor producten die rijk zijn aan vezels, zoals fruit, groenten en zetmeelrijke koolhydraten. Een geringe hoeveelheid mager vlees, vis, eieren en proteïnealternatieven wordt eveneens aanbevolen, samen met melk en zuivelproducten.
    • Het eten van fruit, groenten en volkoren graangewassen wordt geassocieerd met een verminderd risico op bepaalde kankers, met inbegrip van die vormen die het spijsverteringsstelsel treffen. Deze voedingsmiddelen bevatten veel vezels, antioxidanten en andere beschermende nutriënten. Verder is het drinken van voldoende vloeistoffen even belangrijk als het eten van de juiste soorten voeding. De aanbevolen minimale vloeistofinname per dag voor een volwassene situeert zich tussen de 1,5 en de 2 liter (6 à 8 glazen) vloeistof per dag. Bij warm weer of bij het doen van lichaamsoefeningen is het aangewezen om meer te drinken. Urine moet een strogele kleur hebben; als deze donker is, is de kans groot dat u te weinig drinkt.
    • Kauw altijd goed op het voedsel en zorg dat elke mondvol bij het inslikken uit kleine stukjes bestaat. Dit helpt de enzymen vrij te laten, die de spijsvertering helpen, zodat het voedsel naar behoren wordt verwerkt en alle goede elementen eraan onttrokken worden.

      Wat moet u vermijden?
    • Zorg ervoor dat u niet te grote hoeveelheden vezels eet, omdat dit eveneens voor een losse stoelgang kan zorgen, die moeilijk te controleren valt.
    • Beperk de geconsumeerde hoeveelheid alcohol. Vrouwen doen er goed aan om niet meer dan 2 à 3 eenheden per dag te drinken, terwijl dat voor mannen 3 à 4 eenheden is.
    • Beperk de hoeveelheid suikergoed en vet eten. Als de persoon waarvoor u zorgt, honger krijgt en een snack nodig heeft, probeer hem of haar dan te laten kiezen tussen noten of een stuk fruit.
    • Probeer het eten van grote of vettige maaltijden voor het slapen gaan, te vermijden.

  • Darmkanaaloefeningen

    De persoon waarvoor u zorg draagt, kan zijn of haar controle over het eigen darmkanaal verbeteren door regelmatig zijn of haar anale sluitspieren te oefenen. Dit helpt doordat het de spieren verstevigt, zodat de door hen geboden ondersteuning verbetert. Dit zal op zijn beurt dan weer de controle over het eigen darmkanaal verbeteren en lekkages van gas of feces doen verminderen of stoppen. Net als voor alle andere spieren van het lichaam geldt ook voor deze spieren dat hoe meer ze gebruikt en geoefend worden, hoe sterker de sluitspieren zullen worden.

    De oefeningen leren doen

    Het is belangrijk voor hem of haar dat hij of zij de oefeningen correct leert doen. Controleer dit daarom in het begin en nadien van tijd tot tijd.

    Hoe de oefeningen doen?

      In het begin zult u de persoon die u verzorgt, wellicht moeten helpen met deze oefeningen. Probeer hem of haar er, indien mogelijk, echter zo snel mogelijk toe te brengen om de oefeningen zelfstandig te doen. Daarbij dienen ze onderstaande stappen te volgen vanuit een zittende positie;
    1. Hij of zij moet zich inbeelden dat hij of zij een wind uit het darmkanaal probeert tegen te houden – waartoe hij of zij de anale sluitspieren moet samenpersen door ze samen te drukken en op te tillen, waarbij hij of zij de spieren naar boven toe moet voelen bewegen. Hij of zij moet de huid rond de anus voelen samentrekken en naar boven toe bewegen, weg van de stoel.
    2. Nu moet hij of zij zich inbeelden dat ze urine aan het uitscheiden zijn en de spieren rond de urinebuis samentrekken, net zoals hij of zij dat zou doen om een urinestraal halverwege het lozingsproces te onderbreken.
    3. Vraag hem of haar daarna om stap 1 en 2 tegelijkertijd te ondernemen. Laat hem of haar daarbij de achterste sluitspieren samenpersen en eraan denken om de contractie naar voren toe te bewegen om de voorste sluitspieren mee te laten doen – laat hem of haar zich het samendrukken en naar boven toe bewegen inbeelden, dat dit tot gevolg zal hebben. Hij of zij dient de samentrekking vervolgens enkele momenten vast te houden en daarna alles opnieuw te ontspannen, alvorens het opnieuw te proberen.

    Opmerking: Als hij of zij de sluitspieren stevig samenperst, dan zal hij of zij dat maar enkele seconden kunnen volhouden, aangezien de spieren snel moe zullen worden. Dat zal hem of haar op langere termijn niet echt helpen. Daarom is het beter om hem of haar zachter alles samen te laten persen, zodat hij of zij voelt dat hij of zij de contractie op die manier langer kan volhouden. De zal hem of haar helpen om de dringendheid onderweg naar het toilet te controleren.

      Zorg ervoor dat hij of zij niet het volgende doet:
    • de eigen bilspieren samenpersen
    • de adem te lang inhouden
    • de buikspieren opspannen

    Als hij of zij een van deze dingen doet, voert hij of zij de oefening niet correct uit.

      Tips om te helpen bij het oefenen
    1. In het begin is het wellicht een goed idee om een bepaalde tijd te voorzien voor deze oefeningen en hem of haar zich echt te laten concentreren op hun correcte uitvoering. U zult later de vruchten plukken van de tijd die u in dit stadium investeert in de persoon die u verzorgt.
    2. Probeer de persoon waarvoor u zorg draagt, de gewoonte bij te brengen om de oefeningen op hetzelfde tijdstip te doen als dagdagelijkse dingen, bv. tijdens het lezen of telkens wanneer hij of zij de telefoon opneemt.
    3. Hij of zij dient zijn of haar spieren te gebruiken, wanneer dat nodig is, bv. als hij of zij voelt dat hij of zij dringend moet en op het punt staat om te beginnen lekken. Vergeet niet dat hij of zij er beter aan doet om de spieren zachtjes samen te knijpen, zodat hij of zij dit langer kan volhouden, aangezien dit geleidelijk aan zijn of haar controle zal verbeteren.
    4. Houd zijn of haar gewicht in de gaten, aangezien zwaarlijvigheid de spieren nodeloos bijkomend belast.
    5. Zelfs wanneer alles beter begint te gaan, moet hij of zij de oefeningen een paar keer per dag blijven doen om er zeker van te zijn dat het probleem niet terugkomt.

    Bekkenbodemspieroefeningen

    Bekkenbodemspieroefeningen zijn belangrijk voor de persoon die u verzorgt, omdat ze hem of haar kunnen helpen de eigen bekkenbodemspieren te versterken, wat op zijn beurt ook voor een betere controle over het darmkanaal zal zorgen. Net als voor alle andere spieren van het lichaam geldt ook voor deze spieren dat hoe meer ze gebruikt en geoefend worden, hoe sterker de bekkenbodem zal worden
    Meer lezen ...


 > Terug

Productwijzer

Ik ben een verzorger

Getuigenissen

  • Elisabeth, 48
    Elisabeth, 48
    Hallo, ik ben Elisabeth en ik woon met mijn 72 jaar oude moeder in een rijwoning met twee...  > Meer lezen
  • Marie, 41
    Marie, 41
    Ik ben Marie, moeder van een 15-jarige dochter die aan renale tubulaire acidose lijdt, sinds ze ...  > Meer lezen
  • Anne en Albert, 50
    Anne en Albert, 50
    Hallo, ik ben Anne, een 50 jaar oude huisvrouw. Mijn vader, die weduwnaar is, woont al ...  > Meer lezen

Producten die u kunnen interesseren:

  • iD Pants
    iD Pants

    Broekluier geschikt voor matig tot zwaar urineverlies  > Meer lezen

  • iD Slip
    iD Slip

    Ultra-absorberend ééndelig verband, geschikt voor matig tot zwaar urineverlies > Meer lezen