De blaas begrijpen

  • Wanneer u zorg draagt voor iemand met urinaire incontinentie, kan het nuttig zijn om over enige basiskennis te beschikken met betrekking tot de werking van de blaas. Kennis die u bij uw gesprekken met gezondheidszorgprofessionals goed van pas kan komen.

    Het urinestelsel bestaat uit twee nieren, de urineleiders, de blaas en de urinebuis. De nieren bevinden zich achteraan, voor de lagere ribbenkast aan beide kanten van het ruggenmerg. Urine wordt geproduceerd door de nieren en wordt door de twee urineleiders naar de blaas gebracht, waar het wordt opgeslagen, totdat u naar het toilet gaat.
    Het doel van de blaas is om urine op te slaan en zichzelf vervolgens op gecontroleerde wijze te ontdoen van diezelfde urine. De blaas zelf is verbonden met de huid net boven de vaginale opening bij vrouwen en ter hoogte van het uiteinde van de penis bij mannen door middel van een andere buis die de urinebuis wordt genoemd.
    Bij mannen omringt de prostaatklier de wand van de urinebuis, net onder het punt waar de buis met de blaas is verbonden.

    Hoe een normale blaas werkt

    De nieren filteren uw bloed en verzamelen afvalproducten die uw lichaam vervolgens dient te elimineren. Dat doet het door urine te produceren, die wegloopt langs de urineleiders naar de blaas, waar de urine wordt opgeslagen. De blaas heeft twee hoofdfuncties: urine opslaan en zich vervolgens van diezelfde urine ontdoen. Uw lichaam ledigt de urine uit de blaas door gebruik te maken van een spier in de onderbuik om de blaas samen te drukken en zo leeg te laten lopen, wanneer dat nodig is. Op het onderste uiteinde van de hals van de blaas maakt de urinebuis het mogelijk om de blaas te ledigen. Deze buis is omringd door de sluitspieren, die de buis gesloten houden, totdat u klaar bent om naar het toilet te gaan.
    Zenuwen transporteren signalen van de blaas naar de hersenen om duidelijk te maken, wanneer de blaas vol begint aan te voelen. Als reactie hierop zullen uw hersenen u laten weten dat u eraan moet beginnen denken om naar het toilet te gaan, terwijl het tegelijkertijd de spieren laat weten dat ze gesloten moeten blijven, totdat u er bent.

    Een normale blaas wordt 4 à 7 keer per dag geledigd, afhankelijk van hoeveel u drinkt, en kan tot 0,5 liter vloeistof bevatten. Wanneer uw blaas gevuld is met de helft van deze hoeveelheid, zal deze u beginnen duidelijk te maken dat u binnenkort naar het toilet zult moeten, maar gunt u daarbij ook voldoende tijd om een toilet te vinden. Een normale blaas loopt ook volledig leeg, telkens u moet plassen en lekt niet.

  • Gezonde blaas

      Er zijn een aantal zaken die de persoon waarvoor u zorgt, kan doen om te proberen zijn of haar blaas gezond te houden, zoals:
    • handhaven van een gezonde vloeistofinname
    • gezond eten en constipatie vermijden
    • regelmatig bekkenbodemspieroefeningen doen

    Gezonde vloeistofinname

    Hoeveel is gezond?

    Het is erg belangrijk dat hij of zij elke dag voldoende vloeistof drinkt – dit is van essentieel belang om de blaas gezond te houden, aangezien de blaas het beste werkt bij een optimale vloeistofinname. Als hij of zij niet voldoende drinkt, zal zijn of haar blaas eraan gewend raken om geringere hoeveelheden urine te bevatten en zo overgevoelig worden, waardoor ze vaker naar het toilet zullen moeten, als ze te veel drinken, en het risico op ongelukjes zal toenemen.
    Hij of zij moet proberen om minstens 1,5 à 2 liter (of 6 à 8 glazen) vloeistof per dag te drinken. Als de persoon waarvoor u zorg draagt, op dit ogenblik minder dan dat drinkt, moet u proberen om deze hoeveelheid geleidelijk aan te vergroten. Daarbij is het gemakkelijker om hem of haar ertoe te brengen per keer relatief geringe hoeveelheden te drinken en erop toe te zien dat hij of zij dit regelmatig doet doorheen de dag.
    Personen die aan urinaire incontinentie lijden, zijn vaak geneigd om hun vloeistofinname te beperken, omdat ze geloven dat dit hen zal helpen met hun symptomen; dat klopt echter niet. Op korte termijn kan een verhoogde vloeistofopname de problemen lijken te verergeren, maar dat is slechts tijdelijk zo. Op langere termijn zal de blaas namelijk leren om meer urine vast te houden en minder gevoelig, irriteerbaar en vatbaar voor infecties worden.

    Wat moet hij of zij drinken?

    De beste vloeistoffen om te drinken om een gezonde blaas in stand te houden, zijn water, fruitsap, kruidenthees en likeurtjes. Sommige onderzoeken suggereren verder dat veenbessensap de symptomen kan helpen verlichten van diegenen die regelmatig te kampen hebben met infecties van de urinewegen. In dat geval kan het drinken van 1 of 2 glazen (250 à 600 ml) helpen, maar zorg er dan wel voor dat het sap voldoende geconcentreerd is, aangezien heel wat deze sapproducten sterk aangelengd zijn – een concentratie van 20 à 25 % is ideaal. Personen die aan suikerziekte lijden, dienen wel eerst hun dokter of gezondheidszorgprofessional te raadplegen, alvorens veenbessensap te beginnen drinken.

    Wat mag hij of zij niet drinken?

    Dranken die cafeïne bevatten en bruisende dranken, in het bijzonder wanneer deze kunstmatige zoetstoffen bevatten, dient u te vermijden, aangezien deze de problemen nog kunnen verergeren. Dat geldt ook voor alcoholische dranken en met name sterkedranken, omdat deze de blaas kunnen irriteren.
    Het kan in dit opzicht eveneens nuttig zijn om een dagboek bij te houden, waarin u precies noteert, wat de persoon die u verzorgt, drinkt en welke vloeistoffen de zaken doorgaans beter of slechter maken – ook op die manier kunt u achterhalen, welke dranken het beste gemeden kunnen worden.
    Iedereen die Warfarin neemt of suikerziekte heeft, dient eerst zijn of haar dokter te raadplegen, alvorens aanzienlijke wijzigingen aan te brengen in het eigen drinkpatroon.

    Gezond eten en constipatie vermijden

    Wanneer het darmkanaal niet naar behoren geledigd wordt, zal het opzwellen, naar beneden duwen en druk uitoefenen op de blaas. Het is dus belangrijk dat de persoon die door u verzorgd wordt, de juiste voedingsmiddelen eet en constipatie vermijdt. Dat kan door een gezond dieet te volgen, wat bovendien iets is wat ook hun algemene gezondheid ten goede zal komen.
    De persoon waarvoor u zorg draagt, doet er bijgevolg goed aan om een evenwichtig dieet na te leven, dat niet te rijk is aan vetten, dat voldoende vezels bevat en dat ernaar streeft om minstens vijf stukken fruit en groenten per dag te eten. Ook het opteren voor vezelrijke varianten van brood, pasta en rijst zal helpen, net als de introductie van noten, zaden en peulvruchten in hun voeding. Een vezelrijker dieet helpt overigens niet alleen constipatie voorkomen, maar verlaagt volgens onderzoek ook het cholesterolniveau en bevordert de spijsvertering. Zwaarlijvig zijn, kan blaasproblemen eveneens verergeren op lange termijn, aangezien het extra gewicht een overmatige druk kan uitoefenen op de bekkenbodemspieren, waardoor deze verzwakken, wat dan weer tot urinaire stressincontinentie kan leiden

  • Bekkenbodemoefeningen

    Bekkenbodemoefeningen zijn belangrijk voor de persoon die u verzorgt, omdat ze de bekkenbodemspieren kunnen helpen verstevigen, wat op zijn beurt de controle over de blaas kan verbeteren en urinelekkages kan verminderen of zelfs doen stoppen. Net als voor alle andere spieren van het lichaam geldt ook voor deze spieren dat hoe meer ze gebruikt en geoefend worden, hoe sterker de bekkenbodem zal worden.

    Wat is de bekkenbodem en waar situeert deze zich?

    De bekkenbodemspieren zijn een groep van spieren die zich uitstrekken van het staartbeen achteraan tot het schaambeen vooraan. Ze omsluiten de onderkant van de blaas en het rectum en ondersteunen beide, zodat deze op hun plaats zouden blijven. Bij vrouwen ondersteunen de bekkenbodemspieren verder ook nog de baarmoeder. Bij beide geslachten spelen de spieren van de bekkenbodem een belangrijke rol in het verzekeren van een doeltreffende sluiting van de urinebuis en het rectum.

    Hoe werkt de bekkenbodem?

    De spieren van de bekkenbodem worden strak en enigszins gespannen gehouden om te voorkomen dat er urine uit de blaas of feces uit het darmkanaal kan ontsnappen. Wanneer u plast of naar het groot toilet gaat, ontspannen de bekkenbodemspieren zich. Daarna worden ze opnieuw strak getrokken om de controle te herstellen.

    Waarom verzwakken de bekkenbodemspieren?

      Bij beide geslachten geldt dat de bekkenbodemspieren kunnen verzwakken onder invloed van een waaier aan factoren, o.a.:
    • een algemeen gebrek aan oefening
    • ouderdom
    • herhaaldelijk opspannen tijdens het ontlasten
    • herhaaldelijk zware lasten tillen
    • chronisch hoesten
    • zwaarlijvigheid
    • neurologische schade, bv. na een beroerte

    Bij vrouwen gebeurt het bovendien vaak dat bekkenbodemspieren beschadigd raken tijdens de bevalling, wat kan bijdragen tot zowel urinaire als fecale incontinentie.

    Hoe kunnen bekkenbodemspieroefeningen helpen?

    Bekkenbodemspieroefeningen kunnen deze spieren verstevigen, zodat ze opnieuw hun ondersteunende functie kunnen vervullen. Dit zal de controle over de blaas verbeteren en urinelekkages verminderen of zelfs doen stoppen. Net als voor alle andere spieren van het lichaam geldt ook voor deze spieren dat hoe meer ze gebruikt en geoefend worden, hoe sterker de bekkenbodem zal zijn.

    Bekkenbodemspieroefeningen als behandeling tegen urinaire stressincontinentie

    De bekkenbodem bevat twee soorten spiervezels, nl. traag samentrekkende en snel samentrekkende vezels, die ook verschillend reageren, al naargelang het type van activiteiten dat u overdag aan het uitvoeren bent. Belangrijk is dat u oefeningen doet, die beide types versterken en dat u deze oefeningen elke dag doet.
    Het is van vitaal belang dat de juiste spieren geoefend worden en het kan zijn dat u doorverwezen wordt naar een gezondheidszorgprofessional of fysiotherapeut voor verder advies over de oefeningen.

  • Bekkenbodemoefeningen voor vrouwen

    Het leren oefenen van de juiste spieren

      In het begin zult u de persoon die u verzorgt, vermoedelijk moeten helpen bij het doen van deze oefenen. U doet er echter goed aan om haar deze al snel zelfstandig te laten verrichten. Vraag haar daarbij om de onderstaande stappen te volgen;
    1. Laat haar comfortabel gaan zitten of liggen met de dij-, bil- en buikspieren in ontspannen toestand.
    2. Laat haar de sluitspier ter hoogte van de endeldarm samenpersen, alsof ze aan het proberen is om diarree of een wind tegen te houden. Laat haar diezelfde spier vervolgens opnieuw ontspannen. Herhaal deze oefening meermaals, totdat ze er zeker van is dat ze de juiste spieren aan het oefenen is. Ze moet daarbij ook proberen om de eigen bil- of dijspieren niet op te spannen.
    3. Vervolgens moet ze zich inbeelden dat ze aan het plassen is en de stroom tracht tegen te houden. Ze moet hierbij ervaren dat ze hiervoor iets andere delen van de bekkenbodemspieren dient te gebruiken dan voor de eerste oefening (nl. degene die zich dichter bij de voorzijde bevinden). Dat zijn degene die versterkt moeten worden.
    4. Het aantal keren dat de spieren op deze manier per dag opgespannen worden, zal afhangen van hoe goed zij de eigen spieren kan bewegen en hoe sterk deze zijn.
    5. Ze moet deze oefeningen drie à vier keer per dag op regelmatige tijdstippen herhalen, bv. na naar het toilet te zijn geweest, iets gedronken te hebben of wanneer ze in bed ligt. Ook het opspannen van de bekkenbodemspieren bij het opstaan uit een zetel, het hoesten of het heffen van iets zwaars, zal hiermee helpen.
    6. Afgezien van de voorziene tijdstippen om de oefeningen te doen, moet ze er ook een gewoonte van proberen te maken om de eigen spieren te oefenen tijdens het verrichten van de eigen dagelijkse activiteiten.
    7. Na enkele weken zullen de spieren sterker beginnen aanvoelen, waarbij ze gewaar zou moeten worden dat ze de bekkenbodemspieren veel langer kan opspannen zonder dat de spieren moe worden.
    8. Het bereiken van de gewenste resultaten kan tot 3 maanden duren. Als ze weinig of geen verandering merkt, gelieve dan contact op te nemen met een gezondheidszorgprofessional.

    Voor meer informatie over bekkenbodemspieroefeningen voor vrouwen verwijzen we u graag naar de website van de Bladder and Bowel Foundation www.bladderandbowelfoundation.org

  • Bekkenbodemoefeningen voor mannen

    Het leren oefenen van de juiste spieren

      In het begin zult u de persoon die u verzorgt, vermoedelijk moeten helpen bij het doen van deze oefenen. U doet er echter goed aan om hem deze al snel zelfstandig te laten verrichten. Vraag hem daarbij om de onderstaande stappen te volgen;
    1. Laat hem comfortabel gaan zitten of liggen met de dij-, bil- en buikspieren in ontspannen toestand.
    2. Laat hem de sluitspier ter hoogte van de endeldarm samenpersen, alsof hij aan het proberen is om diarree of een wind tegen te houden. Laat hem diezelfde spier vervolgens opnieuw ontspannen. Herhaal deze oefening meermaals, totdat hij er zeker van is dat hij de juiste spieren aan het oefenen is. Hij moet daarbij ook proberen om de eigen bil- of dijspieren niet op te spannen.
    3. Vervolgens moet hij zich inbeelden dat hij aan het plassen is en de stroom tracht tegen te houden. Hij moet hierbij ervaren dat hij hiervoor iets andere delen van de bekkenbodemspieren dient te gebruiken dan voor de eerste oefening (nl. degene die zich dichter bij de voorzijde bevinden). Dat zijn degene die versterkt moeten worden.
    4. Het aantal keren dat de spieren op deze manier per dag opgespannen worden, zal afhangen van hoe goed hij de eigen spieren kan bewegen en hoe sterk deze zijn.
    5. Hij moet deze oefeningen drie à vier keer per dag op regelmatige tijdstippen herhalen, bv. na naar het toilet te zijn geweest, iets gedronken te hebben of wanneer hij in bed ligt. Ook het opspannen van de bekkenbodemspieren bij het opstaan uit een zetel, het hoesten of het heffen van iets zwaars, zal hiermee helpen.
    6. Afgezien van de voorziene tijdstippen om de oefeningen te doen, moet hij er ook een gewoonte van proberen te maken om de eigen spieren te oefenen tijdens het verrichten van de eigen dagelijkse activiteiten.
    7. Na enkele weken zullen de spieren sterker beginnen aanvoelen, waarbij hij gewaar zou moeten worden dat hij de bekkenbodemspieren veel langer kan opspannen zonder dat de spieren moe worden.
    8. Het bereiken van de gewenste resultaten kan tot 3 maanden duren. Als hij weinig of geen verandering merkt, gelieve dan contact op te nemen met een gezondheidszorgprofessional.

    Voor meer informatie over bekkenbodemspieroefeningen voor mannen verwijzen we u graag naar de website van de Bladder and Bowel Foundation www.bladderandbowelfoundation.org

 > Terug

Productwijzer

Ik ben een verzorger

Getuigenissen

  • Elisabeth, 48
    Elisabeth, 48
    Hallo, ik ben Elisabeth en ik woon met mijn 72 jaar oude moeder in een rijwoning met twee...  > Meer lezen
  • Marie, 41
    Marie, 41
    Ik ben Marie, moeder van een 15-jarige dochter die aan renale tubulaire acidose lijdt, sinds ze ...  > Meer lezen
  • Anne en Albert, 50
    Anne en Albert, 50
    Hallo, ik ben Anne, een 50 jaar oude huisvrouw. Mijn vader, die weduwnaar is, woont al ...  > Meer lezen

Producten die u kunnen interesseren:

  • iD Pants
    iD Pants

    Broekluier geschikt voor matig tot zwaar urineverlies  > Meer lezen

  • iD Slip
    iD Slip

    Ultra-absorberend ééndelig verband, geschikt voor matig tot zwaar urineverlies > Meer lezen