De drie stadia van zorgverlening

  • Bron: www.carersuk.org

    Er is een theorie die stelt dat personen met zorgverlenende verantwoordelijkheden verschillende stadia doormaken. We zijn natuurlijk allemaal anders en dit zal dus niet voor iedereen zo zijn. Veel hangt af van de manier waarop de zorgverlening plaatsvindt. Voor velen is zorgverlening iets dat traag en geleidelijk aan vorm krijgt, terwijl voor anderen het net allemaal heel snel komt, bv. ten gevolge van een ongeval of beroerte. Sommigen kunnen de verschillende stadia ook allemaal doorlopen, terwijl anderen dan weer in een specifiek stadium blijven steken. Vergeet niet dat dit allemaal louter bedoeld is als hulpmiddel, wat niet wegneemt dat het wel nuttig kan zijn en dat u wellicht bepaalde elementen vanuit uw eigen situatie zult herkennen.

  • 1. Schokstadium

    Wanneer de zorgverlening voor het eerst begint, is er dikwijls een periode waarin thuisverzorgers in een initiële schoktoestand verkeren en er hoge eisen aan hen worden gesteld. Dit stadium wordt gekenmerkt door het besef dat het leven nooit meer zal zijn zoals vroeger. Ironisch genoeg, functioneren mensen vaak erg goed in dit stadium. Sommigen kunnen goed om met een crisis en zullen zichzelf storten op alles wat er dient te gebeuren. Verder merken thuisverzorgers in het begin vaak dat familieleden en vrienden werkelijk klaarstaan om hen te steunen en te helpen.
    Dat neemt echter niet weg dat de stressniveaus erg hoog zijn. Angst, verdriet, schok, woede, verlies en psychische angst zijn maar enkele van de normale emoties die door thuisverzorgers in dit stadium worden ervaren. Zonder ondersteuning en begeleiding kunnen thuisverzorgers het gevoel hebben dat ze aan hun lot overgelaten worden in de wildernis en dat kan erg isolerend werken. Verder bestaat ook het gevaar dat mensen grote ingrijpende beslissingen nemen - door hun baan op te geven of te verhuizen. Het is dan ook belangrijk dat thuisverzorgers zich gesteund weten doorheen deze fase en dat alle eventuele beslissingen weldoordacht en met kennis van alle feiten genomen worden.
    Als de zorgverstrekking erg geleidelijk aan begint, bv. bij het zorg dragen voor iemand met dementie, kan het best zijn dat dit stadium volledig wordt overgeslagen en dat het enige tijd duurt, vooraleer u beseft hoezeer zorgverlening uw leven beïnvloedt.

  • 2. Realiteitsstadium

    Dit stadium wordt gekenmerkt door gevoelens van angst, schuld, verontwaardiging en eenzaamheid. Naarmate de zorgverlening hun sociaal en persoonlijk leven begint te beïnvloeden, kunnen thuisverzorgers gewaarworden dat ze steeds minder hulp krijgen van familie en vrienden en dat een gevoel van normaliteit terugkeert. In dit stadium voeren thuisverzorgers aanpassingen door, integreren ze hun zorgverstrekkende rol in hun leven en leren ze er geleidelijk aan mee leven. Er ontstaat een zekere routine en het leven gaat verder. In dit stadium kan het ook gebeuren dat thuisverzorgers aangeboden hulp zelfs weigeren, terwijl ze door anderen worden beschouwd als "geweldig" en "veerkrachtig". De waarheid is echter vaak heel anders.
    Thuisverzorgers zijn tijdens deze periode gevoelig voor psychische angst, stress en depressie, in het bijzonder aangezien ze geleidelijk aan een verlies van hun zelfbesef kunnen ervaren. Carrières, hobby's en het sociale leven dat hen voordien definieerde, kunnen allemaal opgeschort blijken. Invaliditeit of ziekte kan ook voor aanzienlijke veranderingen in de relatie tussen de thuisverzorger en de door hem of haar verzorgde persoon hebben gezorgd. Andere relaties kunnen onder druk komen te staan. De zorgverlening kan het leven zodanig gaan domineren dat sommigen zichzelf niet meer de oude voelen. De eigen behoeften van de thuisverzorgers kunnen onderdrukt zijn, aangezien al hun aandacht en inspanningen gericht zijn op de persoon waarvoor ze zorg dragen. Hier lopen ze dan ook het risico, vastgeroest te raken in ongezonde en onhoudbare routines en gedragingen, en te veel hooi op hun vork te nemen.

  • 3. Aanvaardingsstadium

    Er komt een moment waarop thuisverzorgers beseffen dat hun situatie niet zal veranderen, als ze zelf niets ondernemen. In dit stadium kan het gebeuren dat thuisverzorgers hun blik naar buiten toe richten en op zoek gaan naar hulp van buitenaf in een poging om in hun eigen behoeften te voorzien. Ze kunnen echter zo verstrikt zitten in hun rol van thuisverzorger dat het voor hen moeilijk is om te weten, waar te beginnen met het identificeren van hun eigen behoeften.
    In dit stadium proberen thuisverzorgers het heft in eigen handen te nemen in plaats van zich gewoon neer te leggen bij wat er gebeurt. Het kan daarbij tot een verandering in de manier van denken alsook in de eigen houding komen ten aanzien van de persoon die door hen verzorgd wordt. Ze ontwikkelen ook kennis en vaardigheden om met hun eigen situatie om te kunnen en alles anders en bespiegelend te bekijken. In dit stadium hebben ze een bepaald vaardigheidsniveau verworven en een zekere expertise ontwikkeld, evenals vertrouwde routines om de dingen aan te kunnen.
    Dit is doorgaans een positief stadium, wat echter niet wegneemt dat sommige zorgverlenende relaties nog altijd kunnen getuigen van een zekere wederzijdse afhankelijkheid die niet zo gezond kan zijn. Het besef van de eigen vaardigheden en expertise kan sommigen ertoe brengen, zich onvervangbaar te voelen en de idee geven dat niemand anders naar behoren voor de nodige zorgverstrekking kan zorgen. Dat kan het voor hen moeilijk maken om hulp te aanvaarden. Verder is het in dit stadium eveneens mogelijk dat thuisverzorgers ontstemd raken over de manier waarop de zorgverlening hun leven is gaan domineren.

 > Terug

Productwijzer

Ik ben een verzorger

Getuigenissen

  • Elisabeth, 48
    Elisabeth, 48
    Hallo, ik ben Elisabeth en ik woon met mijn 72 jaar oude moeder in een rijwoning met twee...  > Meer lezen
  • Marie, 41
    Marie, 41
    Ik ben Marie, moeder van een 15-jarige dochter die aan renale tubulaire acidose lijdt, sinds ze ...  > Meer lezen
  • Anne en Albert, 50
    Anne en Albert, 50
    Hallo, ik ben Anne, een 50 jaar oude huisvrouw. Mijn vader, die weduwnaar is, woont al ...  > Meer lezen

Producten die u kunnen interesseren:

  • iD Pants
    iD Pants

    Broekluier geschikt voor matig tot zwaar urineverlies  > Meer lezen

  • iD Slip
    iD Slip

    Ultra-absorberend ééndelig verband, geschikt voor matig tot zwaar urineverlies > Meer lezen